Αρχαία Ελληνικά: Είδη μετοχών

Η μετοχή είναι κλιτός ρηματικός τύπος με τρία γένη, που αποδίδεται στα νέα ελληνικά συνήθως με δευτερεύουσα πρόταση. 

Η μετοχή έχει δική της σύνταξη, όπως και ένα ρήμα. Παίρνει υποκείμενο, δέχεται αντικείμενα και αν προέρχεται από συνδετικό ρήμα, μπορεί να αποδίδει κατηγορούμενα.

 

 

Είδη μετοχών (συντακτική λειτουργία, απόδοση στα ν.ελληνικά)

 

 

 

Σύνδεση με το ρήμα

 

Το υποκείμενο της μετοχής τίθεται σε ίδιο γένος, ίδια πτώση και αριθμό με τη μετοχή.

 

• Όταν το υποκείμενο της μετοχής έχει και άλλο (δεύτερο) συντακτικό ρόλο, τότε η μετοχή χαρακτηρίζεται συνημμένη (=συνδεδεμένη), αφού μέσω του υποκειμένου της συνδέεται με κάποιον άλλο συντακτικό όρο της πρότασης.
• Όταν το υποκείμενο της μετοχής δεν έχει άλλη συντακτική θέση, αλλά είναι απλώς και μόνον υποκείμενο της μετοχής, τότε η μετοχή ονομάζεται απόλυτη.
• Η απόλυτη μετοχή των προσωπικών ρημάτων κανονικά τίθεται σε πτώση γενική (γενική
  απόλυτη), ενώ όταν το ρήμα είναι απρόσωπο, μπαίνει σε αιτιατική (αιτιατική απόλυτη).
• Κανονικά μόνο μία επιρρηματική μετοχή μπορεί να είναι απόλυτη.
  

 

Αρχαία ελληνικά: Είδη και σύνταξη του απαρεμφάτου

Το απαρέμφατο είναι άκλιτος ρηματικός τύπος που αποδίδεται στα νέα ελληνικά συνήθως με δευτερεύουσα ονοματική πρόταση. Όταν είναι έναρθρο, ισοδυναμεί με αφηρημένο ουσιαστικό. 

Το απαρέμφατο έχει δική του σύνταξη, όπως και ένα ρήμα. Παίρνει υποκείμενο, δέχεται αντικείμενα και ως συνδετικό μπορεί να αποδίδει κατηγορούμενα.

Είδη του απαρεμφάτου

• ειδικό, που εξηγείται με το «ότι» και ισοδυναμεί με ειδική πρόταση

(εξαρτάται από ρήματα με τις σημασίες «λέω», «ανακοινώνω», «νομίζω», «γνωρίζω», «αντιλαμβάνομαι», «αποδεικνύω», «ελπίζω», «υπόσχομαι» κ.ά. συνώνυμά τους) 

• τελικό, που εξηγείται με το «να» και ισοδυναμεί με βουλητική πρόταση 

(εξαρτάται από ρήματα με τις σημασίες «θέλω», «μπορώ», «προσπαθώ», «προτρέπω», «διατάζω», «απαγορεύω», «εύχομαι» κ.ά. συνώνυμά τους)

Συντακτική θέση του απαρεμφάτου

• αντικείμενο ρήματος, όταν εξαρτάται από προσωπικό ρήμα
• υποκείμενο ρήματος, όταν εξαρτάται από απρόσωπο ρήμα ή απρόσωπη έκφραση

Συνηθισμένα απρόσωπα ρήματα: δεῖ, χρή (πρέπει), προσήκει (ταιριάζει), δοκεῖ (φαίνεται καλό), ἔξεστι (επιτρέπεται) & απρόσωπες εκφράσεις: καλόν ἐστι, δίκαιόν ἐστι, ὥρα ἐστί, καλῶς ἔχει κ.ά. παρόμοια.

• λιγότερο συχνά: κατηγορούμενο, απαρέμφατο της αναφοράς ή του αποτελέσματος

Υποκείμενο του απαρεμφάτου (πτώση)

• ονομαστική, όταν το υποκείμενο του απαρεμφάτου είναι το ίδιο (ταὐτόν) με το υποκείμενο του ρήματος από το οποίο εξαρτάται: Υ_ΑΠ = Υ_Ρ (ταυτοπροσωπία)
• αιτιατική, όταν το υποκείμενο του απαρεμφάτου είναι διαφορετικό (ἕτερον) από το υποκείμενο του ρήματος: Υ_ΑΠ ≠ Υ_Ρ (ετεροπροσωπία)

Προσοχή: όταν το απαρέμφατο είναι υποκείμενο σε απρόσωπη σύνταξη, έχουμε αναγκαστική ετεροπροσωπία, δηλαδή το υποκείμενο του απαρεμφάτου τίθεται υποχρεωτικά σε αιτιατική.

Οπότε, σε περίπτωση που παραλείπεται το Υ_ΑΠ, πρέπει να εννοηθεί σε αιτιατική (μερικές φορές μας το δίνει η δοτική προσωπική που συνοδεύει συνήθως τα απρόσωπα ρήματα, αφού τη μετατρέψουμε σε αιτιατική).

Αρχαία Ελληνικά: Κύριοι όροι (συντακτικό)

Aρχαία, Kύριοι όροι πρότασης from mara_petridou

Και πάλι Αρχαία Ελληνικά με μια ευχάριστη εφαρμογή...
Κάντε πρώτα την επανάληψή σας στις πτώσεις των κύριων όρων στο συντακτικό και μετά ελέγξτε τι μάθατε παίζοντας τον Εκατομμυριούχο!
Παίξτε ξανά και ξανά για καλύτερη επανάληψη...

Αρχαία ελληνικά: Πτώσεις κύριων όρων (συντακτικό)

Κάντε μια ευχάριστη επανάληψη στη θεωρία του συντακτικού παίζοντας ένα "πρωτόγονο" ηλεκτρονικό παιχνίδι (arcade)!

Πατώντας στον ακόλουθο σύνδεσμο, μεταφέρεστε στη σελίδα του παιχνιδιού και μπορείτε να επιλέξετε ένα από αρκετά διαφορετικά παιχνίδια, που συνδυάζονται πάντα με ερωτήσεις συντακτικού...

Enjoy!!